چرا وقتی ما می خواهیم از علی سخن بگوییم  همه ی فضائل اش رو نادیده می گیریم .

چون  نمیشناسیم  تشخیص نمی دهیم و فقط به دنبال معجزاتش میریم . کرامات هایش!

کارهایی که ماها از انجامش عاجزیم ! آنچه که عادی نیست یه قانون علمی رو نقض میکنه .

یک افعی وارد مدینه میشه حمله میکنه  بعد این  بچه ی کوچک که توی قنداقه  دستاشو در می یاره و افعی رو می دره . پس علی بزرگه !

من نمی خوام بگم چنین چیزی نیست .میگیم هست . اما میگیم او امام توست . یعنی من اگر ازش پیروی کنم من نجات پیدا میکنم. میگیم او رهبر ماست  یعنی این جامعه ی ما اگر دنبال علی بره جامعه ای آزاد و مترقی و متمدنی خواهد شد.

علی کیست ؟ کسی که در کودکی توی قنداق  افعی را می دراند از وسط . بسیار خوب ! این خیلی کار بزرگییه ! اما کی میگه من از چنین مردی من پیروی کنم و نجات پیدا کنم . چه جور جامعه ی من از کسی که چنین کار درخشان محیر العقولی  رو انجام بده پیروی بکنه و بعد متمدن میشه . چه جور؟

علی روزی یک مرتبه چنین  معجزه کرده و میکنه و من چه جور بستایم  او را تا واقعا از پیروی علی  و از مذهب علی استفاده کنم  جامعه ام جامعه ی مترقی بشه ؟ انسان ترقی کنه! انسان پیش بره در پیروی از علی ! چه جور میشه ؟

ما چرا این کار را میکنیم . زیرا در طول هزاران سال بینش مذهبی بشر معتقد بوده که  این دنیای خاکی که ما انسانها روش زندگی میکنیم پسته.  پایینه . از همه پایین تره بعد از دنیا افلاک مختلفیه ! بالاتر از این زمین . این افلاک به طرف آسمون هر چه بالاتر میره جنسش عالی تر و متعالی تر و بهتر میشه . تا از این جاها که میگذره به عالم فرشته ها میرسه . که عالم بالا تر از زمین و انسانه . از عالم فرشته ها که میگذره به عالم خدایان یا خدا میرسه . 

این طرز سلسله مراتبی ایست که ما از نظر ارزشهای بزرگ انسانی و مافوق انسانی در دنیا قائل بودیم .در طول تاریخ بشر در تمام مذاهب .

بنابراین انسان در پست ترین مرحله قرار داره بعد فرشتگانند بعد خدا یا خدایان .

همین طرز فکر همین بینش وارد اسلام میشه  و بعد علی را و اسلام را که درست ارزیابی بر عکسی کردند کاملا  انقلابی فرو ریختند به هم میریزند. ما خود اسلام را و خود رهبران اسلام را و متفکران و بنیان گذاران این مکتب و این دین را با همین بینش ضد اسلامی می سنجیم.

تحلیل میکنیم نمره بهشون میدهیم و بعد میپرستیم و میستاییم اشون .....

آنقدر کسانی هستند که سالها  زحمت میکشند  دائم میگند که فلان طرز فکر فلان مکتب  غلطه و بعد می آیند و میگویند او خود این طرز فکر را ایجاد کرده اگر تا ابد هم تعریف کنند ستایش کنند و بگویند او فیلسوف بود او بزرگترین نابغه ی جهان بود ه و چنین و چنان دیگر فایده ای نداره دیگه !

در فلسفه ی خلقت انسان می بینیم  خدا با این کار یک مجلس امتحان بزرگ ترتیب میده . و امانت خودش رو بر انسان  بر کوهها و بر زمین و آسمان و بر فرشتگان و حتی فرشتگان مقرب عرضه میکنه .همه عاجزند از پذیرفتنش . بعد انسان بر میگیره . و بعد فرمان میده که همه فرشتگان و حتی فرشتگان بزرگ باید به خاک بیافتند در برابر انسان. همه ی فرشتگان باید در برابر انسان سجده کنند .

این نشان نمیده که در اسلام انسان بزرگتر است از فرشته .  اما نشان میده که مقام آدم مقام بشریت مقام انسانیت اعلا و اشرف است از مقام فرشته و حتی فرشتگان مقرب !

اما ما بنا براین اگر بخواهیم اسلامی بیاند یشیم اگر بخواهیم علی را به عنوان یک مسلمان که درباره ی امامش حرف می زند درباره اش حرف بزنیم .  اگر یک بینش اسلامی  بخواد راجع به علی سخن بگه  ! خود به خود میره دنبال فضائل علی  که خاص انسان متعالی است. انسانی که مسجود ملائکه !

زیرا انسانی که مسجود ملائکه از ملائک مقرب تره ! از ملائک بالاتر و برتره در اسلام . اما ما هنوز این درک رو نداریم این بینش هنوز وارد ذهن ما نشده  . بنا براین برای اینکه بزرگترین ستایش رو از امام خودمون از پیغمبر خودمون از بزرگترین مقدسین خودمون بکنیم صفات فرشته ای بهشون منصوب می کنیم . و خیال میکنیم که اگر امام را به مقام یک فرشته بالا بردیم او را از مقام یک انسان بالاترش بردیم .در صورتی که پایینترش بردیم اگر همه ی این کرامات رو که منسوب به فرشتگانه مزبور به ائمه ی خودمون بکنیم و ثابت بکنیم که امامان ما جزو فرشتگان مقرب خداوند است  از نظر قرآن مقام ائمه را از آدم و از انسان پایینتر آورده ایم .

فضیلت پیامبر اسلام این نیست که سایه نداره ! زیرا ارواح سایه ندارند زیرا فرشتگان همه  سایه ندارند بسیاری موجودات هستند موجودات غیبی که سایه ندارند این فضیلتی برای پیامبر اسلام نیست .

چنان کاری و فلان قهرمانی برای علی فضیلت نیست . زیرا اگر هم  چنان کراماتی در علی باشه علی به مقام فرشتگان میرسه اما علی از مقام فرشتگان بالاتره . علی همون آدمی است  که مسجود ملائکه . و ما باید درباره ی  علی درباره شخصیت او ارزشهای انسانی را بگوییم نه ارزشهای فرشته ای را .

ولی بینش ما بینش اسلامی نیست که علی را بفهمه . یک بینش مذهبی قبل از اسلامی است و با همون نگاه علی را میشناسیم .

اینه که از علی از رهبرانمان  فرشتگانی ساختیم که به کار رهبری ما نمیاید . زیرا از فرشته نمیشود پیروی کرد . و فرشته نمیتواند جامعه ی بشری را نجات دهد . انسان متعالی است که می تواند انسان را نجات بده ! و انسان متعالی علی است که می تواند انسان را نجات بده .                                        

قسمتی از سخنرانی دکتر علی شریعتی

دانلود

دانلود تلاوت استاد شاطری به روش تدویر(ترتیل)